Projekty naukowo-badawcze

BaltSe@nioR 2.0: Innovative solutions to support BSR in providing more senior - friendly public spaces due to increased capacity of BSR companies and public institutions

ibsr_p1_BaltSe@nioR 2.0_project-logo_full-coloured_1.png

1 stycznia 2019 roku rozpoczęła się realizacja nowego projektu pt.: „BaltSe@nioR 2.0: Innovative solutions to support BSR in providing more senior - friendly public spaces due to increased capacity of BSR companies and public institutions”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) w ramach programu INTERREG Baltic Sea Region (nr rejestracyjny #R081). Projekt zarządzany jest przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Kierownikiem projektu jest dr Beata Fabisiak z Katedry Meblarstwa WTD UPP. 

Europa jest najstarszym pod względem wieku ludności regionem świata. Analizując listę 25 krajów, które posiadają najstarsze społeczeństwa  na  świecie zauważyć można, że aż 23 z nich zlokalizowane są w Europie. W 2015 r. w Europie mieszkało 90 milionów osób w wieku 60+ (co stanowiło 18% populacji). Prognozy wskazują, że odsetek seniorów w europejskim społeczeństwie będzie nadal wzrastać i w 2030 r. osiągnie 24%. Problem omawianych zmian demograficznych nie dotyczy tylko Europy. Szacuje się, że do 2050 r. 2 mld ludzi na świecie będzie miało ponad 60 lat. Przyspieszenie globalnego procesu starzenia się społeczeństw stanowi ogromne wyzwanie zarówno pod względem społecznym, jak i  gospodarczym.

Wobec obserwowanych zmian demograficznych zachodzących przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych, przedsiębiorstwa zmuszone są do modyfikowania swojej oferty rynkowej i dostosowywania jej do potrzeb klientów - seniorów. Również przestrzeń publiczna (np. teatry, biblioteki, muzea, restauracje, parki) i domy seniorów muszą ewoluować. Współczesne przestrzenie publiczne powinny zmniejszać dyskryminację ze względu na wiek i być przyjazne dla wszystkich. Bycie przygotowanym na te zmiany jest kluczowe zarówno dla prywatnych, jak i publicznych podmiotów działających w regionie Morza Bałtyckiego (RMB). W związku z powyższym, w ramach projektu BaltSe@nioR 2.0 opracowana zostanie baza wiedzy dotycząca potrzeb seniorów w zakresie korzystania z mebli w przestrzeni publicznej oraz potrzeb instytucji publicznych będących właścicielami lub zarządcami przestrzeni publicznych. Pomoże to firmom RMB w opracowywaniu lepszych ofert produktowych. Przygotowany zostanie również e-book prezentujący dobre przykłady przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych zlokalizowanych w różnych częściach RMB. Zainicjonowana zostanie budowa sieci współpracy zrzeszającej podmioty, przedsiębiorstwa, projektantów, instytucje publiczne, studentów i ekspertów zajmujących się i zainteresowanych tematyką projektowania dla seniorów.  Ta sieć współpracy zostanie wzmocniona dzięki szkoleniom pozwalającym na tworzenie potencjału innowacyjnego w regionie. Trwała zmiana w RMB zostanie wprowadzona poprzez stworzenie modelowych przestrzeni demonstracyjnych w różnych lokalizacjach RMB. Działania takie będą miały na celu pokazanie przykładów przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych. Ułatwi to nie tylko wymianę wiedzy i doświadczeń, ale także zwiększy możliwość zmultiplikowania prezentowanych rozwiązań funkcjonalnych w innych częściach regionu. W ramach tego typu zadań na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu stworzona zostanie m.in. przyjazna seniorom sala dydaktyczna Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Dzięki nowym wytycznym dotyczącym przyjaznych dla seniorów i uwzględniających inteligentne rozwiązania technologiczne zamówień publicznych otworzymy dyskusję na temat konieczności uwzględnienia wymogów bezpieczeństwa i potrzeb seniorów podczas produkcji i zakupu mebli przeznaczonych do przestrzeni publicznych.

Celem projektu BaltSe@nioR 2.0 jest wskazanie producentom mebli z regionu Morza Bałtyckiego, w jaki sposób opracowywać ciekawe pomysły biznesowe odpowiadające na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa, a jednocześnie uwzględniające wymagania instytucji publicznych. Osiągnięcie tego celu będzie możliwe dzięki wykorzystaniu potencjału kreatywnych branż RMB i wielodziedzinowej specjalizacji, w tym wdrożeniu rozwiązań ICT do produkcji inteligentnych mebli.

Dzięki przewodnikowi po przyjaznych seniorom przestrzeniach publicznych i wzorcowym przestrzeniom demonstracyjnym, projekt dostarczy instytucjom publicznym RMB motywujące źródła wiedzy i inspiracji, tak aby mogły zmieniać swoje otoczenie na bardziej dostępne, a tym samym świadczyć lepsze usługi dla mieszkańców RMB. W podejmowanych działaniach partnerzy projektu uwzględnią również aspekty środowiskowe i najnowsze osiągnięcia technologiczne. Te dwa podejścia wdrażane jednocześnie mogą pomóc w zapewnieniu odpowiedzialnych i optymalnych rozwiązań dla wyzwań związanych z procesem starzenia się europejskich społeczeństw. Dlatego projekt będzie aktywnie promować międzypokoleniowy szacunek, zasady projektowania uniwersalnego i stosowanie w praktyce celów ONZ dot.  zrównoważonego rozwoju.

W projekcie uczestniczą partnerzy z 10 państw regionu Morza Bałtyckiego: Polski, Danii, Litwy, Łotwy, Estonii, Niemiec, Szwecji, Rosji, Norwegii i Finlandii.

 

ibsr_p1_BaltSe@nioR 2.0_project-logo_full-coloured_0.png

„Wielkopolska Regionalna Inicjatywa Doskonałości w obrębie nauk o życiu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu”

mnisw.pnglogo.jpg
 

„Wielkopolska Regionalna Inicjatywa Doskonałości w obrębie nauk o życiu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu”

Projekt „Regionalna Inicjatywa Doskonałości” finansowany jest w ramach Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Realizowany jest w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2022 roku zgodnie z umową o finansowanie projektu nr 005/RID/2018/19. Celem projektu jest poprawa jakości publikacji naukowych oraz wzrost umiędzynarodowienia badań naukowych na Wydziale Technologii Drewna w dyscyplinie naukowej „nauki leśne”.

Udział w projekcie jest bezpłatny.

Projekt przeznaczony jest dla studentów Wydziału Technologii Drewna na wszystkich stopniach kształcenia, doktorantów, nauczycieli akademickich oraz pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, zatrudnionych na Wydziale Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Zakres wsparcia, kryteria kwalifikacyjne dla kandydatów oraz obowiązki beneficjentów w ramach poszczególnych zadań projektu zostały zawarte w wewnątrz-wydziałowym Regulaminie Projektu.

Dane kontaktowe w kwestii zapytań dotyczących realizacji Projektu:  wtdrid@up.poznan.pl

koordynatorzy Projektu:

dr inż. Waldemar Perdoch – 61 848 74 60

mgr inż. Adam Majewski – 61 848 74 77

Inteligentne systemy hodowli i uprawy, pszenicy, kukurydzy i topoli dla zoptymalizowanej produkcji, biomasy, biopaliw oraz zmodyfikowanego drewna

ncbir_0.jpg

 

08 czerwca 2016 roku rozpoczęła się realizacja nowego projektu pt.: Inteligentne systemy hodowli i uprawy, pszenicy, kukurydzy i topoli dla zoptymalizowanej produkcji, biomasy, biopaliw oraz zmodyfikowanego drewna.

Projekt ma na  celu:
opracowanie nowych wysoce konkurencyjnych urządzeń i metod dla precyzyjnej fenomiki roślin, które umożliwią przyspieszenie selekcji ulepszonych linii pszenicy, kukurydzy, żyta i
wyselekcjonowanie nowych linii topoli o ulepszonych cechach aklimatyzacyjnych, przyrostu rocznego i wydajności zużycia wody ulepszenie i udoskonalenie przemysłowej produkcji paliw stałych z odpadów drzewnych i bioetanolu z ziaren kukurydzy wykorzystaniem odpadów do produkcji biogazu i produktów ubocznych np. pozyskaniem furfuralu, który po dalszym przetworzeniu może być stosowany do modyfikacji chemicznej drewna

W konsekwencji CROPTECH zwiększy konkurencyjność polskiego przemysłu i zaawansowanych technologii na rynku europejskim i światowym, przez co przyczyni się do polepszenia jakość życia polskiego społeczeństwa

Projekt jest realizowany przez 9 partnerów, w tym 4 jednostki naukowe i 5 przedsiębiorstw:

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Politechnika Warszawska
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Instytut Technologii Drewna
Hodowla Roślin Smolice Sp. z o.o. Grupa IHAR
BIOAGRA Spółka Akcyjna
EcoPowerPlant Sp. z o.o.
Versal Sp z o.o.
Zakład Stolarski Sylwester Jabłoński

 

Kierownikiem zadania realizowanego przez UPP jest dr hab. Magdalena Zborowska

 

Designing and implementing a dual Bachelor’s degree study course with integral attainment of a Bachelor’s and Master’s degree Program: Erasmus+, Akcja 2

 

Designing and implementing a dual Bachelor’s degree study course with integral attainment of a Bachelor’s and Master’s degree

Program: Erasmus+, Akcja 2

Czas trwania projektu: 01.09.2017 – 31.08.2020, 36 miesięcy

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu wraz z partnerami z Polski, Niemiec, Litwy i Finlandii realizuje projekt w ramach Programu Erasmus+ pt. Bachelor & Meister.

We wszystkich krajach wspólnotowych widoczny jest problem powiększającego się braku kadry kierowniczej i wykwalifikowanych pracowników w małych i średnich przedsiębiorstwach, co w znaczącym stopniu ogranicza ich rozwój. W wielu krajach europejskich takich jak Polska, Łotwa czy Litwa obserwuje się taką tendencję już od dziesięcioleci, a stosunek młodych ludzi wybierających kształcenie zawodowe lub studia wynosi odpowiednio 1/3 do 2/3. W poszczególnych krajach, np. w Niemczech znacząca liczba młodych przedsiębiorców decyduje się na edukację w zawodzie, a w szczególności na podejmowanie szkolenia mistrzowskiego. Jednak ostatnie badania wskazują, że sytuacja zmienia się na niekorzyść edukacji zawodowej.

Fachowcy z kwalifikacjami mistrzowskimi posiadają wiedzę teoretyczną oraz umiejętności praktyczne, a także doświadczenie w danym zawodzie. Brakuje im jednak kompetencji kierowniczych i menedżerskich aby skutecznie zarządzać przedsiębiorstwem. W sektorze MŚP wiedza praktyczna i profesjonalizm są kluczowymi czynnikami wpływającymi na efektywność prowadzenia działalności gospodarczej. Priorytet stanowi więc nabycie kompetencji praktycznych oraz profesjonalnej wiedzy.

W celu polepszenia sytuacji na rynku pracy, w projekcie zaproponowano rozwinięcie dualnych studiów licencjackich, które łączą dwa formy kształcenia – wyższego (akademicki tytuł licencjata) oraz zawodowego (tytuł mistrza w rzemiośle).  W związku z tym głównymi celami projektu są:

◦ podniesienie prestiżu i jakości kształcenia mistrzowskiego oraz studiów licencjackich, jak również poprawa nabywanych kompetencji i wiedzy,

◦ transfer ważnych umiejętności zawodowych oraz praktycznych doświadczeń, dzięki koncepcji studiów dualnych,

◦ przeciwdziałanie niedoborom młodych przedsiębiorców w sektorze MŚP,

◦ zapewnienie studiów w pełni uznawalnych na arenie międzynarodowej i zgodnych z Traktatem Bolońskim,

◦ wsparcie działań UE w zakresie edukacji, zgodnie z planami modernizacji europejskich systemów szkolnictwa wyższego,

◦ podniesienie atrakcyjności szkolenia zawodowego,

◦ likwidowanie sztucznych barier spowodowanych problemami z uznawalnością kwalifikacji.

W ramach projektu powstanie 5 produktów, dostępnych dla każdego zainteresowanego:

◦ modele blueprint i koncepcje integralnych studiów dualnych,

◦ opisy modułów kształcenia dla studiów dualnych z zakresu budownictwa,

◦ opisy modułów kształcenia dla studiów dualnych z zakresu inżynierii elektrycznej,

◦ integralne procedury egzaminacyjne dla szkolenia mistrzowskiego i studiów licencjackich,

◦ przewodnik ze wszystkimi wynikami projektu.

 

Kierownikiem projektu jest dr Beata Fabisiak.

Projekt realizuje Katedra Meblarstwa.

Więcej informacji: http://www.bachelor-meister.eu/

„Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo” – BIOSTRATEG III

 

    1.png                   3.jpg

 

26 lutego 2018 roku podpisano umowę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju o wykonanie i finansowanie projektu pt.: „Poprawa efektywności procesowej i materiałowej w przemyśle tartacznym”, realizowanego w ramach programu „Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo” – BIOSTRATEG.

Projekt realizowany jest w ramach Konsorcjum, w skład którego wchodzi Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Politechnika Koszalińska oraz Koszalińskie Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego S.A. Liderem Konsorcjum jest Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

Celem projektu jest systemowe spojrzenie na proces przetwórstwa drewna, od momentu pozyskania poprzez procesy towarzyszące jego przetwarzaniu, czynniki wpływające na właściwości gotowego wyrobu oraz efektywne wykorzystanie powstających materiałów towarzyszących.

Projekt zwraca szczególną uwagę na racjonalne wykorzystanie materiału towarzyszącego (ubocznego), powstającego podczas procesów pierwiastkowego przerobu drewna i wykorzystanie tej postaci materiału drzewnego jako surowca wyjściowego do wytwarzania nowych rodzajów tworzyw drzewnych.

 

GPP-FURNITURE

Logo_2_D_GPP.png

GPP-FURNITURE An innovative and open learning resource for professionals of the furniture industry to expand their knowledge and provide added value for the Green Public Procurement

Program: Erasmus+

Projektu ma na celu opracowanie kursu e-learningowego dla obecnych i przyszłych pracowników branży meblarskiej, który pozwoli na podniesienie ich kompetencji  projektowych i produkcyjnych w odniesieniu do GPP (Green Public Procurement - Zielonych Zamówień Publicznych).

Kierownikiem projektu: dr inż. Julia Lange

Projekt jest realizowany przez 6 partnerów z 4 krajów europejskich (Bułgaria, Polska, Rumunia i Hiszpania):

ASOCIACION EMPRESARIAL DE FABRICANTES DE MURACIA (AMUEBLA) - www.amueblacooperacion.es
UNIVERSIDAD DE ZARAGOZA - www.unizar.es
Asociatia Producatorilor de Mobila din Rumunia - www.industriamobilei.ro
BULGARIAN CHAMBER OF COMMERCE AND INDUSTRY - www.bcci.bg
UNIVERSITY OF LIFE SCIENCES IN POZNAN - http://puls.edu.pl/
Globalnet sp. z o.o. - www.globalnet.com.pl

http://www.gpp-furniture.eu/

 

 

 

 

ZałącznikWielkość
PDF icon brochure 04.2017_green_Engl.pdf1.81 MB

BALTSE@NIOR: INNOVATIVE SOLUTIONS TO SUPPORT ENTERPRISES IN THE BALTIC SEA REGION IN PRODUCT DEVELOPMENT AIMED AT RAISING COMFORT AND SAFETY OF SENIORS HOME LIVING

1 maja 2016 roku rozpoczęła się realizacja nowego projektu pt.: „BaltSe@nioR: Innovative solutions to support BSR enterprises in product development aimed at raising comfort and safety of seniors home living”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) w ramach programu INTERREG Baltic Sea Region (nr rejestracyjny #R030). Projekt zarządzany jest przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Kierownikiem projektu jest dr Beata Fabisiak z Katedry Meblarstwa WTD UP w Poznaniu.

Projekt otrzymał status projektu flagowego (Flagship Project) uzyskując priorytet ważności w teraźniejszych i przyszłych działaniach w ramach Programu Regionu Morza Bałtyckiego.

Problem starzejących się społeczeństw stanowi ogromne wyzwanie zarówno dla rządów i gospodarek krajów na całym świecie, jak i naukowców oraz przedsiębiorstw. Oferta rynkowa produktów dostosowanych do potrzeb seniorów jest fragmentaryczna, lub prawie w ogóle nie istnieje.

Wzmacniając współpracę ponadnarodową i angażując specjalistów różnych branż projekt BaltSe@nioR (Innovative solutions to support enterprises in the Baltic Sea Region in product development aimed at raising comfort and safety of seniors home living) ma na celu próbę przekształcenia globalnego wyzwania, jakim jest zapewnienie seniorom warunków odpowiadających ich potrzebom w nowe, fascynujące możliwości biznesowe dla przedsiębiorstw w Regionie Morza Bałtyckiego.

Wykorzystując szerokie kompetencje czołowych ekspertów Regionu Morza Bałtyckiego w dziedzinie meblarstwa, wzornictwa, technologii teleinformatycznych i robotyki, ekonomii i nauk społecznych, projekt BaltSe@nioR dostarczy zestawu innowacyjnych narzędzi, wiedzy oraz metod pracy wspomagających przedsiębiorstwa w procesie tworzenia nowych produktów dostosowanych do potrzeb osób starszych.

Odpowiadając na potrzebę podniesienia komfortu i bezpieczeństwa seniorów, projekt przyczyni się tym samym do zwiększenia potencjału innowacyjnego przemysłu meblarskiego w Regionie Morza Bałtyckiego.

W projekcie uczestniczą partnerzy z 9 państw Regionu Morza Bałtyckiego: Polski, Danii, Litwy, Łotwy, Estonii, Niemiec, Szwecji, Norwegii i Finlandii.

Dziedzictwo kulturowe – poszukiwanie nowoczesnych środków i metod konserwacji drewna zabytkowego

1 kwietnia 2016 roku rusza nowy projekt badawczy pt.: "Dziedzictwo kulturowe – poszukiwanie nowoczesnych środków i metod konserwacji drewna zabytkowego", finansowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach modułu Rozwój 2b programu pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” (nr rejestracyjny 2bH 15 0037 83). Kierownikiem projektu jest prof. dr hab. Bartłomiej Mazela z Instytutu Chemicznej Technologii Drewna WTD UP w Poznaniu.

Celem projektu jest opracowanie nowoczesnej metody konserwacji zniszczonego drewna zabytkowego i uodporniania go na procesy destrukcji. Obecnie w dziedzinie konserwacji-restauracji powszechnie stosuje się wzmacnianie zniszczonego drewna żywicami sztucznymi. W świetle prowadzonych w ostatnich latach badań metody te uznać należy za nieskuteczne, niebezpieczne, a w kontekście dzisiejszego rozwoju inżynierii materiałowej – po prostu za archaiczne.

Dzieła sztuki, przedmioty codziennego użytku czy konstrukcje wykonane w przeszłości z surowców organicznych, szczególnie z drewna, stanowiące dziś dziedzictwo kulturowe, narażone są na niszczące oddziaływanie warunków zewnętrznych. Procesy destrukcji powodowane są zarówno przez zjawiska atmosferyczne, naruszanie naturalnych warunków zalegania, jak i ingerencje natury antropogenicznej. Stan zachowania drewnianych obiektów historycznych, a zwłaszcza przedmiotów archeologicznych, w dużej mierze zależy od warunków, w jakich przetrwały one do chwili odkrycia. Zależy także od zabiegów konserwatorskich, jakim poddawane były w przeszłości.

Intencją projektu jest opracowanie materiałów i metod konserwacji różnego typu drewnianych obiektów dziedzictwa kulturowego, dlatego też zakłada się badania obiektów reprezentujących dwie kategorie – drewno suche i drewno mokre, dobieranych do badań pod względem stanu ich zachowania. Idea innowacyjnych rozwiązań opiera się na technologii wykorzystującej związki krzemoorganiczne, w tym przede wszystkim polisiloksany i silseskwioksany oraz nanocelulozę. Technologia otrzymywania ww. związków chemicznych jest już znana i opatentowana, dlatego opracowanie systemów wykorzystujących te związki jest wysoce realne.

Biorąc pod uwagę możliwości, jakie stwarza nanoceluloza, polisiloksany oraz silseskwioksany, w połączeniu z doświadczeniem członków konsorcjum, istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo pomyślnego zrealizowania założeń projektu, a tym samym otwarcia zupełnie nowych przestrzeni w badaniach i konserwacji zabytków. Intencją twórców projektu jest doprowadzenie do zademonstrowania, praktycznego wdrożenia, a następnie upowszechnienia co najmniej jednego z opracowywanych systemów. Warto przy tym zaznaczyć, że proponowane związki chemiczne nie były wcześniej wykorzystywane w konserwacji drewnianych obiektów zabytkowych. Na podkreślenie zasługuje fakt ujęcia w projekcie bardzo szerokiego spektrum problemów konserwatorskich i muzealniczych oraz objęcie zakresem zainteresowań wielu różnych, ale jednocześnie spójnych programowo kategorii zabytków dziedzictwa kulturowego.

Najważniejszym zadaniem projektu jest opracowanie metody przywracania wytrzymałości zniszczonego drewna, a przez to umożliwienie zachowania kształtów i form przestrzennych obiektów historycznych. W projekcie przewidziane są również działania, których celem jest powstrzymywanie procesów destrukcji biologicznej oraz uodpornianie drewna, zapobiegające przyszłym atakom czynników biologicznych lub dalszej degradacji powodowanej przez czynniki fizyczne. W formie oddzielnego zadania w projekcie przewiduje się prace nad udoskonalaniem materiałów do wypełnienia ubytków drewna.

 

archaology.jpg

       Źródło: Internet.

Biochemiczne, fizjologiczne i anatomiczne czynniki modyfikujące podatność kukurydzy cukrowej na infekcję wywołaną patogenicznymi grzybami rodzaju Fusarium

18 września 2015 rozpoczęły się prace badawcze w projekcie nr 2014/15/B/NZ9/02169 pt.: "Biochemiczne, fizjologiczne i anatomiczne czynniki modyfikujące podatność kukurydzy cukrowej na infekcję wywołaną patogenicznymi grzybami rodzaju Fusarium", którego kierownikeim jest dr hab. Agnieszka Waśkiewicz z Katedry Chemii Wydziału Technologii Drewna UP w Poznaniu.

Celem naukowym prowadzonych badań jest poznanie kompleksowej odpowiedzi rośliny na infekcję grzybami patogenicznymi rodzaju Fusarium. Materiał roślinny zostanie przeanalizowany pod kątem obecności form wolnych i związanych fumonizyn, związków fenolowych, weglowodanów, kwasów tłuszczowych oraz aminokwasów nowoczesnymi technikami chromatograficznymi, takimi jak: wysokosprawna chromatografia gazowa i cieczowa sprzężona z nisko i wysokorozdzielczą spektrometrią mas (GC/MS/MS, UPLC/PDA/TQD, UPLC-TOF-MS). Uzyskane wyniki będą stanowiły duży wkład w rozwój nauki światowej, w zakresie badań podstawowych mających na celu pogłębienie wiedzy dotyczącej interakcji pomiędzy kukurydzą a grzybami rodzaju Fusarium. Ponadto, zaproponowane w projekcie badania są bardzo istotne z punktu widzenia nauk biologicznych, chemicznych oraz rolniczych i mogą służyć w zdobyciu wiedzy dotyczącej występowania nowych substancji rzadko opisywanych w literaturze, a w konsekwencji mogą przyczynić się do ich wyizolowania i charakterystyki.

Potencjał fitoremediacyjny rodzimych gatunków drzew i krzewów rosnących na ekstremalnie zanieczyszczonych metalami śladowymi i metaloidami osadach poflotacyjnych

17 września 2015 roku rozpoczęły się prace badawcze w ramach projektu nr 2014/15/B/NZ9/02172 pt.: "Potencjał fitoremediacyjny rodzimych gatunków drzew i krzewów rosnących na ekstremalnie zanieczyszczonych metalami śladowymi i metaloidami osadach poflotacyjnych", którego kierownikiem jest prof. dr hab. Piotr Kazimierz Goliński z Katedry Chemii Wydziału Technologii Drewna UP w Poznaniu.

 

Celem projektu jest określenie przeżywalności na podłożu ekstremalnie zanieczyszczonym przez metale śladowe i metaloidy wybranych – we wcześniejszych projektach i doświadczeniach - rodzimych gatunków drzew i krzewów oraz analiza mechanizmów adaptacyjnych i zaburzeń u gatunku(ów) najbardziej tolerancyjnego, jak i wrażliwego. Zależnie od uzyskanych wyników - w dalszej perspektywie - planowany jest kolejny projekt grantowy, mający na celu wykorzystanie uzyskanych wyników w fitoremediacji terenów poprzemysłowych silnie zanieczyszczonych przez metale śladowe.

Hipotezy badawcze:
1. Wśród testowanych rodzimych gatunków drzew i krzewów są takie, które będą przeżywały na podłożu ekstremalnie zanieczyszczonym przez metale śladowe (rośliny tolerancyjne).
2. Przeżycie roślin tolerancyjnych będzie możliwe dzięki uruchomieniu licznych reakcji obronnych, m.in. (1) zwiększonej syntezie kwasów organicznych wiążących metale śladowe i metaloidy w ryzosferze, (2) zwiększonej syntezie fitochelatyn oraz glutationu - kluczowych chelatorów metali śladowych w cytozolu, (3) kumulacji toksycznych pierwiastków, przede wszystkim w stosunkowo mało aktywnych strukturach komórkowych takich jak ściana komórkowa czy wakuola i niewielkiej ilości w innych organellach (jądro, chloroplasty czy mitochondria), (4) modyfikacjom struktury i składu ściany komórkowej w kierunku zwiększenia jej pojemności dla wiązania metali śladowych, jak i ograniczenia ich wnikania do protoplastu.
3. Rośliny tolerancyjne będą wykazywały znacznie mniej zaburzeń niż wrażliwe.

Zastosowana metoda badawcza/metodyka:
W projekcie planowane są 2 doświadczenia hydroponiczne oraz doświadczenie donicowe z wykorzystaniem osadu poflotacyjnego, prowadzone w dwóch następujących po sobie latach. Zawartość badanych pierwiastków śladowych oznaczana będzie techniką absorpcyjnej spektrometrii atomowej, przy wykorzystaniu dwóch niezależnych spektrometrów: SpectraAA 220FS oraz SpectraAA280FS, natomiast wybranych form As, za pomocą układu łączonego wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją w układzie atomowej spektrometrii absorpcyjnej ze wstępnym generowaniem wodorków. Całkowita zawartość związków fenolowych oraz flawonoidów będzie oznaczana spektrofotometrycznie a profil tych związków zostanie określony za pomocą UPLC, natomiast zawartość kwasu salicylowego metodą HPLC z wykorzystaniem detekcji fluorymetrycznej. Profil oraz zawartość kwasów organicznych oznaczone zostaną z zastosowaniem chromatografii cieczowej w odwróconym układzie faz (RPLC). Badania dotyczące analizy struktury drewna oraz jego kluczowych składników, prowadzone będą metodami wiskozymetryczną, chromatografii żelowej GPC, jak również spektrofotometryczną, a także analizą widm FTIR.
Zmiany zarówno adaptacyjne, jak i efekty toksyczności pierwiastków śladowych na poziomie tkankowym i komórkowym będą analizowane z wykorzystaniem mikroskopii świetlnej i fluorescencyjnej (Axioscope A.1. Carl Zeiss, Jena, Niemcy) konfokalnej (LSM 510 - Carl Zeiss, Jena, Niemcy) oraz transmisyjnej mikroskopii elektronowej (JEM-1200 EXII JEO Co, Tokio Japonia). W celu detekcji składników komórkowych, m.in. komponentów ściany komórkowej, poziomu reaktywnych form tlenu czy intensywności i prawidłowości podziałów komórkowych, zastosowane zostaną metody cytochemiczne oraz immunocytochemiczne w tym immunogold z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych.
Miejsca kumulacji pierwiastków śladowych na poziomie tkankowym i komórkowym zostaną określone metodą mikroanalizy rentgenowskiej z zastosowaniem wysokorozdzielczego mikroskopu elektronowego transmisyjnego JEM 1400 (JEOL Co., Japonia), wyposażonego w mikroanalizator rentgenowski (EDS INCA Energy TEM, Oxford Instruments; UK).

Wpływ spodziewanych rezultatów na rozwój nauki, cywilizacji, społeczeństwa:
Proponowany projekt i podjęta w nim tematyka badawcza po raz pierwszy pokażą kompleksowy obraz mechanizmów biochemicznych, fizjologicznych i komórkowych odpowiedzialnych za zdolność wybranych rodzimych gatunków drzew, takich jak choćby lipa czy grab oraz krzewów wierzby do przeżycia, wzrostu i rozwoju na silnie zanieczyszczonych przez metale śladowe podłożach (gleba, osady, odpady). Uzyskane wyniki przyczynią się w istotny sposób do poszerzenia wiedzy z zakresu ekofizjologii roślin, chemii drewna, biologii komórki, biochemii, a także Chemii środowiska. Poznanie mechanizmów, o których mowa jest podstawą długofalowych badań, w ramach których planowane jest przygotowanie kolejnej aplikacji grantowej, dotyczącej praktycznego zastosowania najsilniejszych roślin do stabilizacji pierwiastków śladowych obecnych w osadach poflotacyjnych lub ich efektywnej fitoekstrakcji, co pozwoliłoby na zagospodarowanie zdegradowanych terenów poprzemysłowych i ograniczenie ich toksycznego oddziaływania na środowisko a tym samym na zdrowie i życie organizmów żywych: ludzi, zwierząt oraz roślin.

Strony

Subskrybuj RSS - Projekty naukowo-badawcze